We love Romania

Hallo iedereen,

Sommigen zullen zich wellicht al hebben afgevraagd waar wij in godsnaam uithangen of staan te popelen naar nieuwe berichten...
Wel, hier zijn we weer ! Nog steeds in goeie zelfs blakende gezondheid, nog steeds met volle teugen aan het genieten van ons verblijf in Roemenie. Gisteren kwamen we tot het besef dat we halverwege zijn en wat vliegt de tijd. We zijn dan ook heel blij dat er nog een andere helft op ons wacht.

We nemen jullie even mee, terug in de tijd. Een tweetal weken geleden liet Ilse een laatste berichtje na... toen bracht ze haar weekje hier in het CCF moederziel alleen door. Gelukkig waren Dafina en Alexandru er om haar in die eenzame periode na het afscheid van haar vriendjes, 'moreel' te ondersteunen. Tina had ondertussen het bezoek van haar vriendjes (Ruth en Anneloor) en zij trokken er samen op uit richting Maramures. Dit is een streek in het Noorden van Roemenie - op de grens met Oekraine en ingesloten door het Karpatische gebergte. Op voorhand kwamen we via de boekskes en onze plaatselijke bronnen te weten dat de tijd daar zo'n 100 jaar geleden is blijven stilstaan. Pas toen we dit met onze eigen ogen zagen, begrepen we wat daarmee bedoeld werd. We trachten hier even een beeld te scheppen van deze heel mooie en boeiende streek:
Met paard en kar of ossen en kar zie je de boeren door de weggetjes gaan van het ene dorpje naar het andere of op weg naar het land. Het grootste deel van de mensen werkt in de landbouw. Een traktor is een zeldzaamheid. Ook de vrouwen zie je steeds bezig in de harde arbeid. In het gehele dagelijkse leven en het wonen heeft 'hout' een heel belangrijke functie. De meeste huizen zijn in hout, bestaande uit twee kamers... 1 leefruimte en 1 ruimte voor de zondag. Er is al electriciteit in de dorpen, maar niet iedereen maakt er gebruik van. Een eigendom kom je binnen via een houten poort waarin verschillende symbolen staan gegraveerd. Het meest voorkomende symbool is de levensboom - dat eruit ziet als een dik touw met armen omhoog (deze stellen het nieuw leven voor) en armen omlaag (de overledenen). Ieder dorp heeft een kerk ... in hout, met binnenin onaangeroerde fresco's! Zelfs de spijkers om het geheel samen te brengen zijn in hout. Ook nu nog worden nieuwe kerken en huizen gebouwd op dezelfde methode zoals het reeds 100 jaren bestaat. Een aantal van de kerken zijn opgenomen door UNESCO in het werelderfgoed en dateren van in de middeleeuwen.De houten dakpannen worden iedere 20 jaar vervangen. Het landschap is heuvelachtig, en bezaaid met hooi-hutjes. In de verte worden de heuvels bergen, waar de skipistes nog open waren. Riviertjes en beken doorkruisen de dorpen en de dorpelingen maken daar gebruik van voor de was. Houten constructies die het water opvangen dienen als wasmachine. Bij iedere dorpswasmachine wordt de waterkracht ook gebruikt in een alcoholdistellerie... straf spul ! Hoe idylisch dit ook allemaal mag lijken, armoede als keerzijde wordt ook niet weggestopt. In ons verblijf zijn we met de hosteluitbater erop uitgetrokken. We zijn vele kerken en dorpjes gaan bezichtigen, we zijn naar de 'animal market' geweest (wat een van onze hoogtepunten was), we zijn gaan skien, we kregen de kans om plaatselijke ambachten te zien: de hoedenmaker en een houtbewerker die de poorten en grafkruisen vervaardigd en graveert. We mochten luisteren naar de muzikale kunsten van een herder. We maakten een wandeling in de heuvels - waar ik (tina) door een vrouw werd aangeklampd om te trouwen met haar zoon - toen we de zoon schuchter zagen wuiven, stond mijn besluit vast om het toch maar niet te doen :-) .
De mensen leven dus in alles wat ze hebben volgens de tradities die reeds 100den jaren bestaan. Onze trip naar de Maramures sloten we af in het stadje 'Sigethu Marmatiei'. Daar bezochten we de gevangenis die nu fungeert als een museum en het verhaal vertelt van de 1000den mensen die er leefden en stierven aan barre omstandigheden in de tijd van de WO II, het communistisch tijdperk en het bewind van de dictator Ceausescu. Iedereen die in die tijd volgens de communistische leiders bezwaren had tegen het beleid (ook al was dit misschien niet zo) werd opgepakt en ofwel gevangengezet ofwel in dwangarbeid gezet. Vele schrijvers, kunstenaars, politieke partijleiders, reporters... en priesters waren het slachtoffer van het communistische regime. Alle vormen van religie werden in die tijd afgekeurd. De priesters die de gedachten van het communisme niet verkondigden werden vervangen door priesters die volgens contract de ideeen wel verkondigden. De 70 jaar van onderdrukking, werd gekenmerkt door opstanden die werden onderdrukt, geweld en enorm veel gesjoemel. Stemmingen werden vervalsd, iedereen die een gevaar kon betekenen werd opgepakt, de communistische ideeen werden opgedrongen aan iedereen via zware propaganda en via de kerken. Het is niet te vatten en in-triest om de ellende te zien waar de Roemeense bevolking mee te maken kreeg.

Om onze gedachten wat te laten bezinken, besloten we na dit bezoek- om wat 'vrolijks' te doen, en namen we de taxi naar de happy cemetry. Of een kerkhof bezoeken zo happy is, zullen velen misschien wat raar vinden... maar dit is toch wel een heel bijzonder kerkhof. De grafkruisen zijn in bonte kleuren geschilderd en van de overledene is telkens een typerend beeld gegraveerd en geschilderd. Dit kan een afbeelding zijn van de manier van het overlijden of een afbeelding van het beroep dat de overledene had. Daaronder is dan een poetische tekst gegraveerd die iets verteld in naam van de overledene. Bijvoorbeeld: Mijn naam is Maria, ik heb een lang en vruchtbaar leven gehad met mijn man en 7 kinderen. Ik ben blij om hier nu rust te vinden. Sommige teksten en afbeeldingen waren echter niet zo braaf. Zo was er een graf waar een man stond afgebeeld die neergestoken werd door twee andere mannen. De tekst daarbij was vertelde het verhaal van hoe de jonge man s morgens naar zijn land ging om te werken en bruusk en medeogenloos werd overvallen. Het was heel bizar om op een kerkhof te lopen en echt iets te weten te komen van de persoon die daar wordt herdacht.

Na de Maramures zijn we Ilse gaan oppikken voor een weekend naar de Apuseni Mountains. Onze reisgids leidde ons naar een dorpje bij de 'bear cave'. Eerst leek het er heel idylisch, maar al snel kwamen we tot de ontdekking dat we in een toeristisch 'paradijs' waren terecht gekomen. Een plaatselijke dancing zorgde dat onze slaapkwaliteit niet optimaal was (nachtlawaai en beats achtervolgen Ruth tot hier), de vele kraampjes 's morgens en de gutsende regen maakten het geheel wat minder idylisch. Het bezoek aan de gigantische cave en de leute die we hadden, maakte deze trip dan toch de moeite waard. Met heel veel vervoers-moeite geraakten we 's avonds terug in Oradea, waar we nog een laatste zonnige en relaxe dag samen doorbrachten... Een heel mooie, boeiende vakantie dus waarin veel bij te leren was.

Dus dinsdag ochtend, stonden we sinds lange tijd weer samen in het CCF en bruisten we van energie om ons er volledig in te gooien. De voorbije 10 dagen werden dan ook gekenmerkt door uren en uren en uren computerwerk en bezoekjes in de leefgroep. De verslaggeving van alle afgelegde bezoeken werd rondgemaakt. We zaten samen met de coordinators van het emergency centre, om de werking te evalueren en een aantal dingen in vraag te stellen - zoals: de dagstructuur / de weekstructuur, de slaap en ontwaakrituelen, de werking aangepast aan de leeftijd van de kinderen... Nieuwe voornemens vloeiden daaruit voort en daar wordt momenteel aan gewerkt. Voor ons is het heel fijn om dingen in vraag te mogen stellen en daar een open communicatie rond te ervaren.
De laatste weken liggen regelmatig enkele kindjes uit de leefgroep in het ziekenhuis. Een bezoek aan de kindjes was ook een van de activiteiten... en toch wel confronterend. De gangen alleen al jagen je angst aan - alles is kapot of heel oud en versleten. De kinderen en jongeren liggen achter glazen muren, er is geen TV of iets om zich mee bezig te houden... behalve dan een zakje met kleurstiften die niet werken, een kleurboek en een knuffel. De vloer plakt, er staan geen stoelen. De kindjes slapen in heel oude traliesbedjes en er staan enkele van die bedjes samen. Dus... als de kindjes geluk hebben werken de stiften en krijgen ze bezoek, want veel meer is het niet. Een vrijwilligster komt blijkbaar wel af en toe langs om wat gezelschap te geven. Toen wij er waren, dachten de verpleegsters dat Ilse een vrijwilligster was. Ze kreeg twee pampers in de handen geduwd en moest de volgeplaste, kilowegende pampers van de aanwezige kindjes verversen... zonder doekjes of toiletpapier. Ons hart brak tijdens dit bezoek en vooral bij het afscheid van de kindjes die we luidkeels huilend achterlieten... enkele dagen later kreeg het CCF telefoon van het kinderziekenhuis met de vraag om niet meer op bezoek te komen, want de kindjes huilen te veel erna en het was moeilijk om op die manier de rust te behouden. We konden onze oren niet geloven. Op het moment van het bezoek lagen twee zusjes in het ziekenhuis, elk op een ander verdiep en niet wetend van elkaar dat ze daar allebei lagen. Overdag bij elkaar laten zijn, werd niet toegelaten omdat men vreesde dat ze 's avonds te veel zouden wenen... Op zo'n moment zou je de Roemeense zorg-mentaliteit echt willen vervloeken en is het heel moeilijk om er begrip voor op te brengen.

Afgelopen vrijdag was de spanning te snijden in het centrum voor de eerste meeting met alle professionelen i.v.m. het TROP project. Gelukkig hadden we de dag ervoor een een heel lange, eindeloos durende generale repetitie gehad (letterlijk!) om alles wat gezegd diende te worden te overlopen. Op 1 verontschuldigd iemand na, waren we voltallig aanwezig en tot ieders verrassing kwam ook het groepje studenten van de unif in Oradea ongepland opdagen. De Vlaamse studenten zouden samenwerken met hen, maar tot afgelopen vrijdag verliepen alle contact en pogingen tot samenkomen uit op een sisser... dit tot grote frustratie van velen. Tijdens de meeting namen we kans met beide handen aan om de contacten te leggen, emailadressen uit te wisselen en de voornemens te maken om elkaar op 5 mei terug te zien. De meeting zelf verliep heel goed. In het eerste deel werden de betrokken organisaties voorgesteld en het TROPproject. In het tweede deel werd tijd gemaakt om de noden van de organisaties op vlak van preventiewerk en de verwachtingen van het TROPproject uit te wisselen. Dit verliep in een heel open en gemotiveerde sfeer. De reacties op het einde waren positief en ons werk om alles te rapporteren en te communiceren kan beginnen. (degenen die een uitgebreid verslag willen over alle bezoeken en over de meeting, stuur ons gerust een mailtje en dan zenden we alles met veel plezier door)

Een ander iets dat onze tijd vooral 's avonds en in het weekend in beslag nam, was de paper... en we zijn blij om te mogen vertellen dat deze goed en wel is afgeraakt en ingediend. Hierbij ne dikke merci aan Marthe voor de logistieke ondersteuning en de stalen zenuwen toen ze op de valreep alles opnieuw mocht afprinten en inbundelen nadat ze merkte dat alles door elkaar stond.

Het voorbije weekend zijn we erop uitgetrokken naar Cluj Napoca. Dit is de dichtsbijzijnde stad van hier (150 km) en zoals Oradea vergelijkbaar is met Kortrijk, zo is Cluj vergelijkbaar met Gent. De weg ernaar toe alleen al maakt de reis de moeite waard. De heuvelachtige landschappen, met de kudde schaapkes, de riviertjes en de dorpjes, doen je wegdromen naar toekomstige vakanties met een tentje. Cluj is door de vele universiteiten the place to be voor de Roemeense studenten. De stad heeft een heel fijne, open en relaxe sfeer, mooie en oude gebouwen, een oud stadsgedeelte om in rond te kuieren, lange wandellanen met terrasjes en pleintjes en parken om op een bankske naar mensen te kijken. Op en top vakantie dus voor ons. Ondertussen is de zomer hier in Roemenie aangekomen, en na ons buiten-weekend zien we er dan ook uit als twee rood aangebrande kreeftjes. Toen we gisterenavond aankwamen in Oradea hebben we nog gezocht naar aftersun bij de nachtapotheek, maar een zalfke tegen allerlei allergische reacties dat we mengen met een nivea cremke, moet momenteel volstaan.

De plannen voor deze week zijn nogal divers: verslaggeving van de meeting vorige week, een paasactiviteit met de kindjes (volgende zondag wordt het Orthodoxe paasfeest gevierd), een voornemen om weer te gaan sporten (lopen hier in de straat mag niet meer door het gevaar van de vele blaffende straathonden) - Dafina nodigde ons alvast uit om naar de aerobic te gaan :-) , vertaalwerk voor Judith die vorige week een Belgische tour maakte naar heel wat CKG (centra voor Kind en Gezinsondersteuning) en nogal wat Vlaamse documentatie heeft bijeengesprokkeld , tekeningen maken ter ondersteuning van de aankomst van nieuwe kinderen... o en bijna vergeten, vrijdag vertrekken we vanuit Budapest naar de Vlaanders voor een weekendje mensen terug zien en om maandag met de studenten samen te zitten die de eerste TROP-workshops in juni voorbereiden. Heel veel afwisseling dus voor de komende dagen en toffe vooruitzichten.

Nog vele zoenen,
van de twee roemeense kapoenen

Ilse en Tina